spotnewswebsite@gmail.com
ലോകത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിൽ ചരിത്രത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പുകളായി ഇത്രയധികം നിശബ്ദതയും വേദനയും പേറുന്ന മറ്റൊരു പ്രദേശം കാണാൻ സാധിക്കില്ല. തുർക്കിയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മുനമ്പിലുള്ള മുഗ്ല പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കയാകോയ് ഇന്ന് സഞ്ചാരികളെ അമ്പരപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രേതനഗരമാണ്. ഒരിക്കൽ ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ജീവന്റെ തുടിപ്പുകളാൽ മുഖരിതമായിരുന്ന ഈ മലനിരകൾ, കഴിഞ്ഞ ഒരു നൂറ്റാണ്ടായി മനുഷ്യവാസമില്ലാതെ ഒറ്റപ്പെട്ട് കിടക്കുകയാണ്. കുത്തനെയുള്ള താഴ്‌വരയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും പരന്നുകിടക്കുന്ന ഇടുങ്ങിയ തെരുവുകളും, മേൽക്കൂരകൾ തകർന്നുപോയ വീടുകളും, കാടുകയറിയ പാതകളും ഈ പ്രദേശത്തെ സന്ദർശകർക്ക് ഒരു പ്രത്യേകതരം ഭയവും വിസ്മയവും സമ്മാനിക്കുന്നു. കത്തുന്നവെക്കുന്ന സൂര്യപ്രകാശത്തിലും മൂടൽമഞ്ഞ് മൂടിയ തണുത്ത സീസണുകളിലും ഒരുപോലെ ഭയാനകമായ സൗന്ദര്യമാണ് കയാകോയ് പുറത്തെടുക്കുന്നത്. കാലത്തിന്റെ ചക്രത്തിൽ ഒരിടത്ത് സ്തംഭിച്ചുപോയ ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭൗതികമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് ഇന്ന് ഈ നഗരം.
ഒരു നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പ് ഈ പ്രദേശം ‘ലെവിസ്സി’ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഗ്രീക്ക് ഓർത്തഡോക്സ് ക്രിസ്ത്യാനികളായ പതിനായിരത്തിലധികം ജനങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർത്തിരുന്ന ഒരു വലിയ പട്ടണമായിരുന്നു അത്. അവിടത്തെ ജനങ്ങൾ പ്രാദേശികരായ മുസ്ലീം തുർക്കി കർഷകരോടൊപ്പം വളരെ സമാധാനത്തോടെയും പരസ്പര സഹകരണത്തോടെയും കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കരകൗശല വിദഗ്ധരും കച്ചവടക്കാരും നിറഞ്ഞ ആ മണ്ണിൽ ജീവിതം ശാന്തമായി മുന്നോട്ടുപോകുന്നതിനിടയിലാണ് ചരിത്രത്തെ മാറ്റിമറിച്ച വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. തുർക്കി ഒരു സ്വതന്ത്ര റിപ്പബ്ലിക്കായി ഉയർന്നുവന്നതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലുണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളും, 1922-ൽ അവസാനിച്ച ഗ്രീക്കോ-തുർക്ക് യുദ്ധവുമാണ് ഈ നാടിന്റെ സ്വസ്ഥത തകർത്തത്. അയൽരാജ്യങ്ങളായ ഗ്രീസും തുർക്കിയും തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ ശത്രുത ഇരു രാജ്യങ്ങളിലും പരസ്പരം വേരുകളുള്ള ജനങ്ങളെ നിർബന്ധിച്ച് പുറത്താക്കുന്നതിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ എത്തിച്ചു. അതിന്റെ ഭാഗമായി കയാകോയിലെ ഗ്രീക്ക് ജനതയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ ജന്മനാട് ഉപേക്ഷിച്ചുപോകാൻ ഉത്തരവുകൾ വന്നു.
തങ്ങളുടെ തലമുറകൾ ജീവിച്ചുപോന്ന വീടുകളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും വിട്ടുപോകാൻ ആരും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല. ഗ്രീക്ക് ജനത കണ്ണീരോടെ തങ്ങളുടെ നാട് വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, തങ്ങൾ താമസിയാതെ തിരിച്ചുവരുമെന്ന് വിശ്വസിച്ച് സ്വന്തം കുഞ്ഞുങ്ങളെ പോലും തുർക്കി സുഹൃത്തുക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഏൽപ്പിച്ചുപോയ ഹൃദയഭേദകമായ കഥകൾ ഇന്നും അവിടുത്തെ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അവർക്ക് പകരമായി മാസിഡോണിയയിൽ നിന്നും മറ്റ് ഗ്രീക്ക് പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും മുസ്ലീം തുർക്കികളെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്ന് കുടിയേറ്റിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ നിർബന്ധിതമായി എത്തിക്കപ്പെട്ട ആ പുതിയ ജനങ്ങൾക്ക് ഈ മണ്ണുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവർ പുതിയ ഭവനങ്ങളിൽ അസന്തുഷ്ടരായിരിക്കുകയും, ക്രമേണ ആ പ്രദേശം ഉപേക്ഷിച്ചുപോകുകയും ചെയ്തതോടെ കയാകോയ് പൂർണ്ണമായും ഒരു വിജനമായ ഭൂപ്രദേശമായി മാറി. അന്ന് ബാക്കിയായ ചുരുക്കം ചില കുടുംബങ്ങളുടെ പിൻഗാമികൾ ഇന്ന് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ ചെറിയ കടകളും റെസ്റ്റോറന്റുകളും നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. തലമുറകളായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട ആ ദുരന്തത്തിന്റെ കഥകൾ അവർ ഇന്നും സന്ദർശകർക്ക് കണ്ണീരോടെ വിവരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു.
പട്ടണത്തിലൂടെയുള്ള യാത്രയിൽ നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നത് അവിടുത്തെ നിർമ്മാണ ശൈലിയാണ്. ഏതാണ്ട് രണ്ടായിരത്തഞ്ഞൂറോളം വീടുകളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ആ വീടുകളുടെയെല്ലാം ചുവരുകളിൽ പണ്ടുകാലത്ത് നീല പെയിന്റ് പൂശിയിരുന്നത് കാണാം. തേളുകളെയോ പാമ്പുകളെയോ അകറ്റാൻ വേണ്ടിയാണ് അന്നത്തെ ആളുകൾ ഈ വിദ്യ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. കാലത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്കിലും പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങളിലും ആ ചുവരുകളിൽ ഇപ്പോഴും ആ നീല നിറത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പുകൾ മായാതെ കിടക്കുന്നുണ്ട്. വലിയ ഭൂകമ്പങ്ങളും ശക്തമായ കൊടുങ്കാറ്റുകളും ഈ നഗരത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. വീടുകൾ പരസ്പരം സൂര്യപ്രകാശം തടസ്സപ്പെടുത്താത്ത വിധത്തിലാണ് അന്ന് അവ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത് എന്നത് അന്നത്തെ ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹിക ബോധത്തിന്റെ തെളിവാണ്. കുടിവെള്ള ലഭ്യതയ്ക്കായി ദൂരസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് കഴുതകളുടെ പുറത്താണ് വെള്ളം കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത്. ശുചിത്വത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ വലിയ പരിമിതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, അക്കാലത്ത് ഫെത്തിയേ പോലുള്ള സമീപ നഗരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് മികച്ച വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായിരുന്നു കയാകോയ്.
ഇന്ന് ഈ പ്രേതനഗരത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വലിയ പള്ളിയും സ്കൂൾ കെട്ടിടങ്ങളും ചരിത്രത്തിന്റെ മൗനസാക്ഷികളായി തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. അപ്പർ ചർച്ച് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ആ വലിയ പ്രാർത്ഥനാലയം ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലായതിനാൽ ഇന്ന് അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണ്. എങ്കിലും അതിന്റെ മനോഹരമായ വാസ്തുവിദ്യയും പുറംകാഴ്ചയും സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. കുന്നിൻമുകളിലെ ഈ പള്ളിയുടെയും സ്കൂളിന്റെയും അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ പാറിക്കളിക്കുന്ന തുർക്കി പതാകകൾ ഈ ഭൂതകാലത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. ഗ്രീക്ക് ദ്വീപുകളിലെ ഗ്രാമങ്ങളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ചെറിയ പള്ളികളും, അവയ്ക്ക് മുന്നിൽ പരന്നുകിടക്കുന്ന ഈജിയൻ കടലിന്റെ നീലജലവും നൽകുന്ന കാഴ്ച ഹൃദയഹാരിയാണ്. ഒരുകാലത്ത് മനുഷ്യരുടെ കാൽപ്പെരുമാറ്റങ്ങളും കുട്ടികളുടെ ചിരികളും കൊണ്ട് മുഖരിതമായിരുന്ന ഈ മണ്ണ് ഇന്ന് പ്രകൃതി തിരികെപ്പിടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. വീടുകളുടെ അകത്തളങ്ങളിൽ കാട്ടുചെടികളും മരങ്ങളും വളർന്നുകഴിഞ്ഞു. ചരിത്രത്തിന്റെ ക്രൂരമായ ഏടുകളും മനുഷ്യന്റെ പലായനത്തിന്റെ വേദനയും ഒരേപോലെ പേറുന്ന കയാകോയ് ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വിസ്മയകരമായ ഒരു ചരിത്ര സ്മാരകമായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു.
