ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ഭയാനകവും രക്തരൂക്ഷിതവുമായ ലഹരി കടത്ത് ശൃംഖലകൾക്ക് അടിത്തറയിട്ട, മെക്സിക്കോയിലെ കുപ്രസിദ്ധമായ ഗ്വാഡലജാര കാർട്ടലിന്റെ സ്ഥാപകൻ മിഗുവൽ ഏഞ്ചൽ ഫെലിക്സ് ഗല്ലാർഡോ ഒടുവിൽ മരണത്തിന് കീഴടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എൺപതാമത്തെ വയസ്സിൽ, ശരീരത്തിലെ ഒന്നിലധികം ആന്തരികാവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം നിലച്ചതിനെ തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ മെക്സിക്കൻ നഗരമായ ഗ്വാഡലജാരയിലെ ഒരു സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം. നീണ്ട മുപ്പത്തിയേഴ് വർഷത്തോളം അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലിന്റെ ഇരുമ്പഴികൾക്കുള്ളിൽ കഴിഞ്ഞ ശേഷമാണ്, മെക്സിക്കൻ അധോലോക ചരിത്രത്തിൽ ‘മുതലാളിമാരുടെ മുതലാളി’ എന്നും ‘ഗോഡ്ഫാദർ’ എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ മനുഷ്യൻ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞത്. ആരോഗ്യനില അതീവ ഗുരുതരമായതിനെ തുടർന്ന് മരണത്തിന് രണ്ട് ദിവസം മുമ്പ് മാത്രമാണ് ജയിൽ അധികൃതർ അദ്ദേഹത്തെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റിയത്. പ്രായാധിക്യവും തീരാരോഗങ്ങളും തളർത്തിയ ശരീരവുമായി, ഒരുകാലത്ത് താൻ അടക്കിവാണിരുന്ന സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായ അതേ നഗരത്തിൽ വെച്ചുതന്നെ അയാൾ തന്റെ അവസാന ശ്വാസവും വലിച്ചു. ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ മെക്സിക്കോയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും ഭരണകൂടത്തെയും പോലും വിറപ്പിച്ചിരുന്ന ആ അധോലോക ചക്രവർത്തിയുടെ മരണം, ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ ലഹരി മാഫിയ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയൊരു അധ്യായത്തിനാണ് തിരശ്ശീലയിട്ടിരിക്കുന്നത്.
മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന്റെ പര്യായമായി പിന്നീട് മാറിയ മെക്സിക്കോയിലെ സിനലോവ സംസ്ഥാനത്തുള്ള കുലിയാക്കനിൽ 1946-ലാണ് മിഗുവൽ ഏഞ്ചൽ ഫെലിക്സ് ഗല്ലാർഡോ ജനിച്ചത്. വിരോധാഭാസമെന്നു പറയട്ടെ, നിയമം സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. സംസ്ഥാന പോലീസിലും ഫെഡറൽ പോലീസിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന ഗല്ലാർഡോ, പിന്നീട് സിനലോവ ഗവർണറുടെ വിശ്വസ്തനായ അംഗരക്ഷകനായി മാറി. ഈ പദവിയിലിരിക്കെ ഉന്നത രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുമായും ഭരണകൂടത്തിലെ പ്രമുഖരുമായും അദ്ദേഹം അടുത്ത സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചെടുത്തു. നിയമത്തിന്റെ പഴുതുകളും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ബലഹീനതകളും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കിയ ഗല്ലാർഡോ, തന്റെ ഈ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് പതുക്കെ അധോലോകത്തിന്റെ ഇരുണ്ട ഇടനാഴികളിലേക്ക് ചുവടുവെക്കുകയായിരുന്നു. എഴുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ, പ്രമുഖ കഞ്ചാവ് കർഷകനായ റാഫേൽ കാരോ ക്വിന്റേറോ, ഏണസ്റ്റോ ഫോൺസെക്ക കാരില്ലോ എന്നിവരുമായി കൈകോർത്തുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ‘ഗ്വാഡലജാര കാർട്ടൽ’ എന്ന ഭീമൻ സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകി. തന്റെ കുടുംബത്തെ താമസിപ്പിച്ചിരുന്നതും പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റിയതുമായ ഗ്വാഡലജാര നഗരത്തിന്റെ പേരിലാണ് ഈ സംഘടന ലോകപ്രശസ്തമായത്.
ഗ്വാഡലജാര കാർട്ടൽ രൂപീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മെക്സിക്കോയിലെ ലഹരി കടത്തുകാർ പരസ്പരം പോരടിക്കുന്ന ചെറിയ സംഘങ്ങളായിട്ടാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ, ബുദ്ധിമാനായ ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് തലവനെപ്പോലെ ചിന്തിച്ച ഗല്ലാർഡോ, ഈ ചിതറിക്കിടന്ന സംഘങ്ങളെയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവരികയും ലഹരി കടത്തിനെ വൻതോതിൽ ലാഭമുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര വ്യവസായമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പരസ്പരം വെടിവെച്ച് മരിക്കുന്നതിന് പകരം, ഓരോ സംഘത്തിനും കൃത്യമായ കടത്ത് പാതകളും അധികാര പരിധിയും നിശ്ചയിച്ചു നൽകിയതോടെ അയാൾ എല്ലാവരുടെയും അനിഷേധ്യ നേതാവായി മാറി. ഇതിനുപുറമെ, കൊളംബിയയിലെ കുപ്രസിദ്ധ മയക്കുമരുന്ന് രാജാവായിരുന്ന പാബ്ലോ എസ്കോബാറിന്റെ മെഡെലിൻ കാർട്ടലുമായി ഗല്ലാർഡോ ഉണ്ടാക്കിയ തന്ത്രപരമായ സഖ്യം ലോക ലഹരി വിപണിയെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. കൊളംബിയയിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ടൺ കണക്കിന് കൊക്കെയ്ൻ, ചെറുവിമാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മെക്സിക്കോ വഴി അമേരിക്കൻ വിപണിയിലേക്ക് കടത്തുന്ന നൂതനമായ രീതികൾ അദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ചു. അഴിമതിക്കാരായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കും കോടിക്കണക്കിന് രൂപ കൈക്കൂലിയായി നൽകിക്കൊണ്ട് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പൂർണ്ണ സംരക്ഷണത്തോടെയാണ് എഴുപതുകളിലും എൺപതുകളിലും അയാൾ തന്റെ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്തത്.
അതിശക്തമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ഗല്ലാർഡോയുടെ സാമ്രാജ്യത്തിന് വലിയൊരു തിരിച്ചടി നേരിടുന്നത് 1985-ലാണ്. ഗ്വാഡലജാര കാർട്ടലിന്റെ രഹസ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിർണ്ണായക വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയായിരുന്ന അമേരിക്കൻ ലഹരി വിരുദ്ധ ഏജൻസി ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എൻറിക് ‘കിക്കി’ കാമറീനയെയും മെക്സിക്കൻ പൈലറ്റ് ആൽഫ്രെഡോ സവാലയെയും കാർട്ടൽ അംഗങ്ങൾ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി ക്രൂരമായി പീഡിപ്പിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി. ഈ സംഭവം അമേരിക്കയും മെക്സിക്കോയും തമ്മിൽ വലിയൊരു നയതന്ത്ര പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായി. തങ്ങളുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കൊലപ്പെടുത്തിയവരെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരണമെന്ന് അമേരിക്ക മെക്സിക്കൻ സർക്കാരിന് മേൽ കടുത്ത സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തി. അമേരിക്കയുടെ ശക്തമായ ഇടപെടലിനെ തുടർന്ന്, അതുവരെ ഗല്ലാർഡോയെ സംരക്ഷിച്ചു നിർത്തിയിരുന്ന മെക്സിക്കൻ അധികൃതർക്ക് ഒടുവിൽ അയാൾക്കെതിരെ തിരിയേണ്ടി വന്നു. 1989-ൽ മെക്സിക്കൻ സുരക്ഷാ സേന ഗല്ലാർഡോയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതോടെ, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ അധോലോക ആധിപത്യത്തിന് അന്ത്യമായി. മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിനും അനധികൃതമായി ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വെച്ചതിനും 40 വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷയാണ് അന്ന് കോടതി വിധിച്ചത്. പിന്നീട് 2017-ൽ, കാമറീനയുടെ കൊലപാതക കേസിൽ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി 37 വർഷം കൂടി അധിക തടവ് ശിക്ഷ വിധിച്ചതോടെ, ആകെ 77 വർഷത്തെ തടവ് ശിക്ഷയാണ് അയാൾക്ക് ലഭിച്ചത്.
പടിഞ്ഞാറൻ ജാലിസ്കോ സംസ്ഥാനത്തെ അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലിൽ അടയ്ക്കപ്പെട്ട ശേഷവും അധോലോകത്തിന് മേലുള്ള തന്റെ നിയന്ത്രണം പൂർണ്ണമായി കൈവിടാൻ ഗല്ലാർഡോ തയ്യാറായിരുന്നില്ല. അറസ്റ്റിന് പിന്നാലെ, തന്റെ വിശ്വസ്തരായ പ്രാദേശിക നേതാക്കളെ വിളിച്ചുവരുത്തി മെക്സിക്കോയിലെ ലഹരി കടത്ത് പ്രദേശങ്ങൾ അവർക്കിടയിൽ കൃത്യമായി വീതിച്ചു നൽകുകയാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്തത്. എന്നാൽ ഗല്ലാർഡോയുടെ ഈ തന്ത്രപരമായ വിഭജനമാണ് പിന്നീട് മെക്സിക്കോയെ രക്തക്കളമാക്കി മാറ്റിയത്. ഈ പിളർപ്പിൽ നിന്നാണ് കുപ്രസിദ്ധമായ സിനലോവ, ടിജുവാന, ജുവാരസ് കാർട്ടലുകൾ ഉടലെടുത്തത്. ആധിപത്യത്തിനായി ഈ സംഘങ്ങൾ തമ്മിൽ ആരംഭിച്ച കുടിപ്പകയും ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളും പിന്നീടുള്ള ദശകങ്ങളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ മരണത്തിനും തിരോധാനങ്ങൾക്കും കാരണമായി. കാലക്രമേണ ജയിലിനുള്ളിൽ ഗല്ലാർഡോയുടെ ആരോഗ്യം പൂർണ്ണമായി തകർന്നു. ഒരു കണ്ണിന്റെ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുകയും, കേൾവിശക്തി ഇല്ലാതാവുകയും, പരസഹായമില്ലാതെ നടക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് അയാൾ മാറുകയും ചെയ്തു. അവസാന കാലത്ത് വീട്ടുതടങ്കലിലേക്ക് മാറ്റണമെന്ന് അഭിഭാഷകർ നിരന്തരം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും കോടതി അത് അനുവദിച്ചില്ല. 2021-ൽ നൽകിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ താൻ നിരപരാധിയാണെന്നും ഒരു കുറ്റവും ചെയ്യാതെ 32 വർഷം ജയിലിൽ കിടക്കേണ്ടി വന്നുവെന്നും അയാൾ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു.
മിഗുവൽ ഏഞ്ചൽ ഫെലിക്സ് ഗല്ലാർഡോയുടെ ജീവിതവും പതനവും പിന്നീട് ‘നാർക്കോസ് മെക്സിക്കോ’ പോലുള്ള ലോകപ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര പരമ്പരകൾക്ക് പ്രമേയമായി മാറി. മെക്സിക്കൻ നടൻ ഡീഗോ ലൂണ അവിസ്മരണീയമാക്കിയ ആ കഥാപാത്രത്തിലൂടെ, ഒരു സാധാരണ പോലീസുകാരൻ എങ്ങനെയാണ് ലോകം ഭയക്കുന്ന ഒരു ലഹരി മാഫിയ തലവനായി മാറിയതെന്ന് പുതിയ തലമുറയും കണ്ടറിഞ്ഞു. അയാൾക്കൊപ്പം കാർട്ടൽ സ്ഥാപിച്ചവരിൽ ഒരാളായ ഏണസ്റ്റോ ഫോൺസെക്ക കാരില്ലോ നാൽപ്പത് വർഷത്തെ ജയിൽവാസത്തിന് ശേഷം അടുത്തിടെ മോചിതനായപ്പോൾ, മറ്റൊരു പങ്കാളിയായ റാഫേൽ കാരോ ക്വിന്റേറോ ഇപ്പോഴും അമേരിക്കയിൽ നിയമനടപടികൾ നേരിടുകയാണ്. ഗല്ലാർഡോ തുടങ്ങിവെച്ച ആ ലഹരി ശൃംഖലകൾ ഇന്ന് കൂടുതൽ ആധുനികമായ രീതികളിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ് മെക്സിക്കൻ പർവതനിരകളിൽ കണ്ടെത്തിയ അനധികൃത ക്രിപ്റ്റോകറൻസി ഖനന കേന്ദ്രങ്ങൾ പോലുള്ള പുതിയ കണ്ടെത്തലുകൾ. എൺപതാം വയസ്സിൽ ജയിൽ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് ഗല്ലാർഡോ അന്ത്യശ്വാസം വലിക്കുമ്പോൾ, അയാൾ തെളിച്ച ഇരുണ്ട പാതകളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് ഇന്നും മെക്സിക്കോയെ അശാന്തിയിലാഴ്ത്തുന്ന അനേകം ലഹരി സംഘങ്ങൾ അവിടെ അവശേഷിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തം.







